Neden Mars’a Üçüncü Araç Gönderildi

image

Önce spirit ve opportunity gönderildi. Uzun süre keşif ve gözlem yaptılar. Hatta bir tanesi bozuldu ve diğeri ile yola devam edildi. Buraya kadar tamam ama hemen ardından da curiosity gönderildi. Daha gelişmiş olan bu robot neyin peşinde acaba. Amerika, Nasa’nın fonunu önemli ölçüde kısmış olmasına rağmen neden bu acele ve para bu hızla nasıl bulundu da marsa bir araç daha gönderildi?

Mars dünyaya en yakın ve üzerinde yaşam barındırma olasılığı en yüksek gezegen. Güneşten uzaklığı, yüzey ısısı onun yaşam barındırabilme şansını arttırıyor. Dolayısıyla Ay’dan sonraki ikinci hedef mars oldu.

Sadece bu kadar da değil. Geçmişten günümüze üzerine yazılan ve çizilenleri, çekilen filimleri bir düşünecek olursanız Mars’ın neden merak konusu olduğunun bir başka ayağını daha anlarsınız. Orson Welles’in “Dünyalar Savaşı” adlı radyo programı bunun için iyi bir örnektir. Marslıların dünyayı işgal etmesi mizanseni üzerinde olan bu yayın, televizyonun olmadığı 1938 yılında radyodan yapıldı; o kadar etkili olmuştu ki, millet olayı gerçek sanıp sokaklara dökülmüştü. Türünün ilk örneği sayılabilecek olan bu program, tv’nin yaygınlaşması ve film endüstrisi için çok cazip bir konu oluşuyla günümüze kadar çok örnekler vermiştir. Ben “Dünyalar Savaşı” nın orjinalini değil ama Jeff Wayne tarafından yapılan müziksel bir yorumunu dinlemiştim. (32.Gün’ün jenerik müziği, dinleyince hatırlarsınız.)  Eğer bulabilirseniz dinleyin derim. You Tube’de var. Link için tıklayınız…

Nasa da yaşam şansı yüksek olan bu gezegeni hedef koltuğuna oturttu. Robotlarını gönderdi; spirit ve opportunity. Uzun süre araştırma yapan bu iki robot pek çok fotoğraf ve toprak test sonuçları gönderdi dünyaya. Pek çoğu internette yayınlandı. Bunlardan benim için en ilginç olanları resimlerdi. Şöyle bir bakınca iç anadolu bozkırlarına bakıyormuşum etkisi yaratan fotolardı bunlar. Ama bunlar bir başka gezegenin fotolarıydı ve önüme kadar gelmiş olmaları çok güzeldi. Kaya, taş toprak. Ama başka bir gezegenden… (Galileo bunları görseydi ne yapardı acaba? Ya da onu yakanlar…)

Asıl araştırma su bulmak üzerine. Ama sprit ve opportunity su bulamadı. Yüksek yörüngede seyreden uydu ve dünya yörüngesinden Hubble ise su kanalları olabilecek toprak yüzey fotoğrafları gönderiyordu. Araştırmalar devam etti. Sonra ne oldu bilemiyorum ama su ya da herhangi birşey bulunsaydı herhalde duyardık.

Zaman içinde robotların birisi bozuldu ve durdu. Aslında bozulmadı. Güneş panelleri kumla kaplandı ve enerji üretemez hale geldi. Bu robotun durumu hakkında da pek bilgim yok. Zaten uzun sürede marstan yeni bir haber gelmedi. Tek duyduğum suyun bulunması gerektiği ama belki gezegenin kutuplarında ya da toprağın altında olması üzerine giden fikirlerdi. Ancak bu noktadan sonra epey kopmuşum ki, üçüncü robotun yani curiosity nin ne fırlatılışını ne de gezegene inişini duydum. Oysa spirit ve opportunity’nin inişi sırasında nasa görev  odasını canlı izlemiş, robotlar indikten sonra gelen sinyal ile bütün ekibin ayağa fırlayıp, sevinç çığlıkları attığını görmüştüm.

Curiosity’den de tesadüfen haberim oldu. Bir gün tv de bir aracın, kendini jet iticileri ile dengeleyerek iniş animasyonunu gördüm. Herhalde balonlar içinde inmekten başka yeni bir iniş yolu bulmuşlar ama ya bir fırtına çıksa bu iticileri düzenleyecek ve dengeyi koruyacak bilgisayarın gerçekten çok hızlı olması gerektiği gibi düşünceler içinde yüzerken bunun mars’a inen üçüncü aracın iniş simulasyonu olduğunu ve aracın sağlıklı bir biçimde indiğini öğrendim.

Üçüncü araç?  Neden? Hemen oturdum internetin başına, başladım eşelemeye (eşeleme fiilini bilerek kullanıyorum zira internette doğru düzgün bilgiye ulaşmak için artık eşelenmek gerekiyor). Bu aracın curiosity (merak) olduğunu, spirit  ve opportunity’e göre çok daha gelişmiş bir araç olduğunu, daha derinlemesine araştırmak için donatıldığını öğrendim. Ama birşey daha öğrendim: 4. bir aracın daha tasarlandığını ve bu aracın tıpkı rontgen cihazı gibi görünenin ardına bakmak için tasarlandığı… İşte bunu da öğrenince aklıma sorular yağmaya başladı. Birşey mi bulundu (ve gizleniyor bizden) acaba. Bu aklıma gelen ilk soruydu.

Birşey bulundu da gizleniyor mu acaba? Neden olmasın. Olasılık dahilinde. Ama ne bulunmuş olabilir ki? Su bulamadık demişlerdi. Su toprağın altında olabilir. Hayatta, bu bağlamda, toprağın altında var olmuş olabilir. Spirit ve opportunity toprağın üstünü araştırmak için tasarlanmıştı. Acaba bir ip ucu mu yakaladılar da curiosity gönderildi? 4.araçta toprağın altının rontgenini mi çekecek?

Ya da ilk uzay kolonisi için mi uğraşıyor Amerika?. Bu da olasılık dahilinde. Ne de olsa böyle planlar olabilir. Ama bir üs kurmak için bu kadar detaylı araştırmaya ne gerek var?

Belki de sahiden sadece araştırmadır. Günümüzde bilgi sadece öğrenmek için yapılan bir iş olmanın çok uzağında bir kavram. Daha ziyade, silah yapmak için ya da ticari ürün yapıp para kazanmak için kullanılıyor. Amerika da ucunda bir kazancı olmayan işlere girmeyen bir ülke olduğuna göre sadece bilgi için yapılan bir araştırma olduğunu sanmak çok saflık olur. Düşünsenize marsa bu kadar araç gereç göndermenin maliyetini. Sadece görelim, bakalım kadar basit olamaz gibime geliyor bana.

Gene de iyi niyetimi korumak istiyorum. Herhalde birşeyler ya bulundu yada bulunması doğrusunda kuvvetli deliller var. Bilemiyorum ama ucunda birşeyler olmasaydı bu kadar para harcanmazdı.

Küçük bir not; yazıda normalin üstünde hatalarım olabilir, affola. Çünkü yazıyı yazarken çevremde bir yığın gürültücü çocuk cirit atıyor, sigaradan sesi kartlaşmış ve o sesle kahkaha atan teyzeler arkamda oturuyordu.

Reklamlar

2 Comments

Yorumlarınızı Bekliyorum...

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s