Obruk (Sink Hole) Nedir Bilir misiniz?

Obruk (sink hole) ilginç bir jeolojik oluşumdur. Fotoda gördüğünüz gibi yıkıcı ve zaman zamanda devasa durumlar ortaya çıkarır. Alttaki toprağın boşalması ile ortaya çıkar.

Sanıyorum bundan bir yıl önce yukarıdaki fotoğrafın bir benzerini (daha büyük bir delik söz konusuydu (şimdi o fotoğrafı bulamadım)) şaşkına dönmüştüm.  Hem ağzı yuvarlak, hem çok ama çok derin, hem de hiç doğa yaratısı gibi gelmeyen görünümlerdi bunlar. Hatta uzaylılar mı geldi acaba diye de düşünmüştüm. 🙂 Oturup google’ın başına araştırdığımda, dünyanın pek çok yerinde böyle obruklar olduğunu öğrendim. (Buradan bakabilirsiniz) Hatta bunlardan pek çoğunun turistik amaçlı kullanıldığını da gördüm. Ama gene de bunların nasıl oluştuğu ilgimi çekti.

Obruk, yüzeydeki toprağın alt tarafının boşalması sonucu ortaya çıkmakta. Çeşitli jeolojik hareketler, yer altı toprak kaymaları ya da erozyon sonucu altı boşalan toprak, uzun süre çatısı çökmeden dursa da bir zaman sonra çatı çöküyor ve bu devasa derinlikteki obrukları oluşturuyor. Bunların çapı 1-600 metre arasında değişiyor.

İnternette yaptığım görsel aramalarında bulduğum en büyük obruklardan bir tanesi olan büyük mavi delik (fotoğrafı aşağıda), orta amerikada Belize diye bir ülkenin kıyısında bulunuyor.  “Belize diye bir ülke” diyorum çünkü böyle bir ülke adını bu güne kadar hiç duymamıştım. Meksika, Amerika sınırında bir ülkeymiş. Linkten gerekli bilgileri alabilirsiniz. Büyük mavi delikte burada bulunuyor.

Bu delik dünyadaki bilinen en büyük deniz altı obruğu olarak öne çıkıyor.  Büyüklüğünü üzerinden bulunan teknelerle kıyasladığınızda anlaşılır olacaktır.

Alttaki toprağın sağlam olmaması ya da başka bir deyişle kaya olmaması bu tip çöküntüleri ortaya çıkarabiliyor. Çoğunlukla düzlük arazilerde ortaya çıkan obruklar, nadir olarakta şehir arazilerinde ortaya çıkabiliyor.

Bu obruklardan memlekette de var. (Herkes te olur da biz de olmaz mı?) Geçtiğimiz yıl ortaya çıktı. Konya ovalarında. Görseli aşağıda.

Tarlasında oluşan bu deliğe şaşkın şaşkın bakan köylü…

Sanıyorum bu görselde o obruğun başka bir açıdan görünümü.

Gazete haberlerine bakacak olursak, Konya’da oluşan 10larca obruktan bir tanesi bu. Yerleşim merkezlerine de yaklaştığı iddaları var.  Konya ovası kıpırdıyor herhalde. Aslında ülkenin yarısından çoğu deprem tehtidi altında, sağlam bilinen yerler de obruk sıkıntısını yaşıyor.  Herhalde bizim kaderimiz bu…

Ankara’da henüz yok ama benim bildiğim potansiyel alanlar var. Bu alanlar bir tanesi çayyolu gibime geliyor. Bu alanlar her zaman konuşulduğu üzere “altı su” olarak tanımlanır. Altı su olan alanda da obruk oluşabilir. Hele bir de kuraklık olup, yer altı suları kullanılmaya başladığında burası risk altına giriyor. Orada yaşayan akrabalarımın evlerinin, üzerinde bulunduğu toprakla ilişkisinin, yer altı sularının sulama için çekildiği yılda oldukça hızlı bir şekilde değiştiğini gözlemlemiştim.

Angora evleri de sürekli toprak hareketleri olan bir yerdir, hatta yanından geçen yolun fiziğini bozar. Çok konuşulmuştur bu durum üzerine. Neyseki ben Çankaya denen kayanın üzerinde rahat rahat oturuyorum…

Güncelleme (9.Şubat.2014): Obruklu bir video buldum, aşağıda:

Reklamlar

Yorumlarınızı Bekliyorum...

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s